Διάβασα και Ντεριντά και Μπρετόν στο μεταξύ, καπετάνιε μου.

Ντίαρ ολ,

Την προηγούμενη Κυριακή πήγαμε στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, στο Β’ μέρος της έκθεσης της Συλλογής του εφοπλιστή Γιώργου Οικονόμου. Επειδή η τέχνη μας ηρεμεί με ιδιαίτερο τρόπο, αποφασίσαμε να πάμε την τελευταία μέρα πριν η έκθεση κατεβάσει ρολά (με τη μπουκιά στο στόμα πάντα) κι ο καπετάν-Γιώργης στείλει το κοντέινερ να φορτώσει τα έργα σε κάποια από τις μαούνες του, για ασφαλή μεταφορά σε κάποια βίλα της Μεσογείου (φαντάζομαι).

Γενικά ο καπετάνιος το ’χει με την τέχνη, φιλότεχνο τον ανεβάζουνε, μαικήνα τον κατεβάζουνε (Δεν είναι βρισιά. Α, δεν το ΄ξερες ούτε εσύ;), η αλήθεια είναι ότι η συλλογή είναι πλουσιότατη (σε ποικιλία) και πανάκριβη, σε βαθμό που μπορεί να ξεχρεώσει και τη χώρα (εκτός αν μας κρύβουν κι άλλα χρέη).

Το πρώτο μέρος της Συλλογής κάλυπτε χρονικά από το Ροκοκό (όχι αυτό στη Σκουφά) περίπου έως το 1900κάτι, οπότε το δεύτερο μέρος κάλυπτε από κει και μετά, με μία έμφαση στο Μεσοπόλεμο, τα χρόνια μετά τον Β’ Παγκόσμιο και τα ‘60s. Αν και το «όσο πιο παλιά, τόσο πιο precious» δεν ισχύει πάντοτε, ο καπετάν – Γιώργης πολύ προσεκτικά επένδυσε τον παρά του στα παρακάτω ρεύματα (μεταφορικά τα λες και θαλάσσια τα συγκεκριμένα ρεύματα):

· Μεταφυσική τέχνη: Άλλος ένας Γιώργος, ο Ντε Κίρικο. Μια κολώνα μ’ ένα γλόμπο από πάνω, μπαγιονέ. Δεν είδα αν ήταν οικολογικός. Για λεπτομέρειες, πάρτε στις Πύλες του Ανεξήγητου (ώρες γραφείου) και ζητήστε τον κύριο Κώστα.

· Σουρεαλισμός: Ένα πρωί ο Φρόιντ ξύπνησε μ’ έναν εφιάλτη. Τον κυνηγούσε να τον λούσει με μια ζαχερτόρτε μια πελάτισσα που την τάραξε ένα εξάμηνο στην ψυχοθεραπεία, για να της εξηγήσει το φθόνο του πέους που την κατάτρεχε από μικρή. Έκατσε προβληματισμένος στη βιεννέζικη πολυθρόνα του, έξυσε το μούσι του και είπε: “Θα γράψω ένα βιβλίο για την ερμηνεία των ονείρων. Αφού ζαχερτόρτε ποτέ δεν θα καταφέρω να φτιάξω”. Έγραψε λοιπόν έναν καζαμία, που γνώρισε μεγάλη κυκλοφορία στις Ευρώπες κι έπεσε στα χέρια πολλών ζωγράφων. Στο λήμμα “είδα ότι ζωγράφιζα με αυγοτέμπερες” έγραψε: μεγάλη βούρτσα θα πιάσετε στα χέρια σας, ελέφαντα θα θέτε να ζωγραφίσετε, καμαμπέρ θα φαίνεται. Δώστε τόπο στη φαντασία, ό,τι γραμμή σας έρχεται, τραβήξτε τη. Και κάπως έτσι το δέσανε οι σύγχρονοί του ζωγράφοι. Αυτοματική ζωγραφική, χωρίς να το πολυσκέφτεσαι, μη σου κοπεί η έμπνευση (και το γάλα, μη σου πω). Σκιπ για χρωματιστά κι ευαίσθητα, όλα μέχρι τους 40 βαθμούς, αλλιώς μπαίνουν. Εν ευρεία εννοία, τα μισά από αυτά που είδαμε στα ρεύματα του σουρεαλισμού εντάσσονται. Αν δεν είχε παραφάει το προηγούμενο βράδυ ο Ζίγκμουντ, μπορεί και να το είχαμε γλιτώσει.

· Μαγικός Ρεαλισμός: Σουρεαλισμός κι αυτός, με τη διαφορά ότι, πας π.χ. να ζωγραφίσεις τον ελέφαντα και δε σου βγαίνει καμαμπέρ, αλλά Πολωνέζα πρίμα μπαλαρίνα. Πιο λογικό δηλαδή. Μια έμφαση στο καφέ και τα χρώματα της γης τη διέκρινες, ενόσω οι πίνακες είχαν τίτλους μεξικάνικων σίριαλ: Τα ρημαγμένα χρόνια της Ισιδώρας, Οι σκυθρωπές αγκινάρες στη σαλάτα του Γκουστάβο, Η Ρόζα Γαρθία θρηνεί το χαμό του κουνιάδου της Πέδρο Αουρελιάνο Ντ’ Ακόστα – κι άλλα 13 επίθετα. Ξεκάθαρες γραμμές, να σε κοιτάνε οι μορφές με κάτι μάτια να (με το συμπάθιο). Οι πίνακες σετάρονται με βιβλία Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές. Τους έβανες και στο σαλόνι σου, η αλήθεια είναι. Αν ήσουν μεγαλοβαρκάρης και είχες να τους ψωνίσεις βέβαια.

· Σχολή Παρισιού: μια εικοσαριά ζωγράφοι πεθαίνανε της πείνας εκατέρωθεν του Σηκουάνα, οι μισοί στο Μοντπαρνάς, οι άλλοι μισοί στη Μονμάρτη, στήνανε τα τελάρα στις όχθες του και ζωγραφίζανε ό,τι έβρισκαν, όχι απαραίτητα βεριτάμπλ Παρισινό. Ογκώδεις μορφές, πλούσιο χρώμα, Πικάσο, Μοντιλιάνι, κάτι Ρώσοι (εξόριστοι προφανώς). Χαρακτηριστικός πίνακας η «Μητρότητα», σε κόκκινο φόντο. Εναλλακτικός τίτλος: «Το ξεψείρισμα» (αυτό κάνει η μάνα στο συγκεκριμένο πίνακα. Και κάθε μάνα μέχρι τη β’ δημοτικού τουλάχιστον). Υποκατηγορία: Tachisme. Προέκυψε από μια φορά που κάποιος καλλιτέχνης εξοργισμένος με τον Κυβισμό, έκατσε με φόρα πάνω σ’ ένα κουτί με τέμπερες. Ανοίξανε όλες, βγήκε μια μουτζαλιά που έκανε τη μούρη του Κυβισμού (και ιδίως τη γεωμετρία του) κρέας. Το αντίστοιχό του είναι λέει ο Abstract Expressionism. Κάπου εδώ νομίζω ότι κι εγώ παράφαγα.

· Ντανταϊσμός: ξεκίνησε στην Ελβετία, στο Μεσοπόλεμο. Για να μη λέτε ότι οι Ελβετοί φτιάχνουν μόνο ρολόγια και σοκολάτες. Είχε ως κύριο εκπρόσωπο έναν Ρίχτερ, που όταν νευρίαζε έριχνε κάτω τα έργα του και κουνούσε ο τόπος όλος. Προς τιμήν του μετράμε την ένταση των σεισμών. Να πω τη μαύρη αλήθεια, δεν κατάλαβα τι διαφορετικό ζωγράφιζαν από τους υπόλοιπους σουρεαλιστές, για να θεωρούνται αιρετικό κίνημα της τέχνης, που ενείχε μια αμφισβήτηση προς όλες τις νόρμες. Δηλαδή πάλι σα να έκατσε κάποιος πάνω στις τέμπερες κι αυτές ν’ ανοίξανε. Μόνο που πριν σηκωθεί αυτός ο κάποιος, πήγε και μια θέση πιο κει, δημιουργώντας γραμμούλες. Τι να πω κι εγώ, μήπως είμαι κάποια;

· Άμορφη τέχνη: τύπου Τζάκσον Πόλλοκ, παίρνω μια τέμπερα και την απλώνω σ’ ένα τελάρο, όπως βάζω τη μουστάρδα στα μπιφτέκια. Κι αυτό παρακλάδι του σουρεαλισμού. Ή παίρνω ένα μπλάνκο ή ένα κουτί στόκο υπόλευκο ή μια πηχτή κρέμα Γιώτης και φτιάχνω κυματάκια πάνω σε μια επιφάνεια. Χρώματα ψυχρά, πολύ μπλε, πολύ γαλάζιο, πολύ λευκό, του ψυχιατρείου. Να ‘τος πάλι ο Ζίγκμουντ. Χαρακτηριστικός τίτλος: Παρθένα Βλάστηση. Άμα σ’ αρέσουνε, καπετάνιε μου, εμένα δε μου πέφτει λόγος.

· Pop art: Από τη Γηραιά Αλβιώνα των swinging ‘60s, έντονα ζεστά χρώματα, στυλιζαρισμένες μορφές, δυο πίνακες: η εκάιγ ξαπλωτή μπότα στον ένα φοριέται φέτος λόγω αναβίωσης της τάσης από τον οίκο Prada. Μη χαίρεσαι, ούτε Prada, ούτε πίνακα. Έχει και δυο Warhol. Όχι ΓουόρΧολ, σα να ‘χεις ακροαστικά. Γουόρ-h-ολ. Καλά, όπως και να το πεις, είναι πολύ εντυπωσιακοί και οι δύο. Το συγκεκριμένο ρεύμα επηρεάστηκε από τη ραγδαία ανάπτυξη της διαφήμισης. Ευτυχώς στις διαφημίσεις τότε δεν είχε το Ζαφείρη και το Γιάννη το Σλόου, αλλά καθαρές γραμμές κι αθώα προϊόντα.

· Op art: Οπτική τέχνη. Έχει έναν πίνακα με διαγώνιες κόκκινες, πράσινες, μπλε και άσπρες γραμμές, με τίτλο «Βυζάντιο». Ο Κωνσταντίνος Κατακουζηνός θα κατάπινε το σύγγραμμά του σελίδα σελίδα μπροστά στη γκαρσόνα α’. Αν το κοιτάξεις πάνω από 30’ βλέπεις τον Παλαιολόγο να μαρμαρώνει. Ή αρχίζεις εσύ να μαρμαρώνεις. Μην το προσπαθήσετε μόνοι.

· Νέο-άγριοι: Πήραν τα ανθρωπάκια που ζωγραφίζουμε στην «κρεμάλα», χωρίς τις παυλίτσες και τα γράμματα, τους έβαλαν ένα δόρυ στο χέρι και τα εξέθεσαν στο κοινό. I rest my case.

· Ιταλική Transavanguardia: Δεν ξέρω αν υπάρχει και γαλλική/γερμανική/ισπανική τρανσαβαπωσελένε-τοκοριτσιτουμάη. Είναι ρεύμα του νέου εξπρεσσιονισμού, που αναπτύχθηκε τον 20ό αιώνα στη Φλωρεντία. Και να επεκτάθηκε αλλού, δεν θα το κατάλαβαν, γιατί θα ήταν τόσο άσχετοι οι κριτικοί τέχνης, που θα νόμιζαν απλά ότι ήταν νέο-εξπρεσσιονιστές οι ζωγράφοι και όχι τρανσαβαγκαρντιστές. Ε, μα έτσι δεν κάνουμε δουλειά.

· Γυμνό: κάτι παστρικιές των αρχών του 20ού αιώνα ποζάρανε σε διάφορους ζωγράφους, άσημους τότε. Ο μεγαλύτερος σε έκταση πίνακας δείχνει τον καλύτερο τρόπο για να χτενίσεις τα μαλλιά σου, αν είναι μακριά και πλούσια. Απαραίτητο να έχεις μια ακροθαλασσιά, για να καθίσεις. Κυρίως παστέλ και λευκό της κρέμας γάλακτος (ήταν σικ η ασπρίλα τότε, Lakis Gavalas wouldnt stand a chance).

· Νεκρή φύση: λουλούδια, βάζα, μακαρόν. Φτάνει, πάμε στις αυτοπροσωπογραφίες. Στα ενδιάμεσα κενά των τοίχων είχε και επεξηγηματικές κάρτες για την πληρότητα της Συλλογής Οικονόμου. Πουθενά ένα χιντ για το πώς θα καταφέρουμε να τ’ αγοράσουμε κι εμείς. Ε, καλά όχι αυτό με το στόκο, κάποιο από τα υπόλοιπα.

Μόλις τελειώσαμε μπήκαμε με τη Γ και την Τ στο αυτοκίνητο της Ν, για να πάμε για καφέ κάπου εκεί γύρω. Ο Γ, σύζυγος της Γ, ήξερε τί έκανε κι ανέβηκε στο μηχανάκι (κάποιος διαδίδει ότι οι γυναίκες εκπέμπουμε σε υψηλές συχνότητες μέσα σε κλειστούς χώρους και δη κινούμενους). Στην όπισθεν πήραμε παραμάζωμα ένα πλαστικό παραγεμισμένο με μπετό και σίδερο-μπαστουνάκι «φορτοεκφορτώσεις – μην κλείνετε». Ακόμα θα το σέρναμε, αν δε μας το ‘λεγε ένας παρακείμενος μπάρμπας. Να ‘ναι καλά ο άνθρωπος. Δεν πανικοβληθήκαμε για τυχόν ζημιές, διότι η τέχνη μάς είχε ηρεμήσει προκαταβολικά.

Θα επαναλάβω την έκκλησή μου προς τον καπετάνιο, όπως είχα πράξει και την πρώτη φορά που πήγα να δω τη Συλλογή του. Κάπτεν, την ΠΑΕ, γιατί τον πρίγκιπα δεν τον έχω για μπεσαλή. Ή χάρισέ μου κανένα πίνακα, να βγάλω τη σεζόν.

Advertisements

One Comment Add yours

  1. Miss L. says:

    Apla teleio opws panta!!!!!!!!!!!!!!!!!!

    Den eggrapses gia tis gunaikes/ girlfriends tou kapetaniou. Rwta thn Politi gia leptomereies!!!!

    Filakia

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s